Zeiltocht met klipperaak de Zeester

Aangeboden door reisbureau  Probus Bolsward e.o. excl. voor leden: 1 daagse bootreis op 19 april

Vertrek vanuit de kusthaven Makkum, om via de Melkvaart het grote water van het Euro-Unesco natuurgebied  “IJsselmeer” te bereiken. De cruise is een pakketreis, volledig verzorgd, all inclusive en er is gelegenheid om een tukje te doen in een hut. Ook is er bijpassende muziek aan boord, die het zeemansgevoel bij u zal opwekken en dat zal worden verzorgd door de bekende D.J. Jos Smit.  Het werd een dag om nooit te vergeten. De belevenis, de ruimte, de rust met tegelijk de tijd voor elkaar voor verdiepende gesprekken. Ook zult u in de weidsheid diverse vaartuigen ontdekken:  vissersschepen,  zeiljachten,  Cees A. en Cor hun schuiten, maar ook baggerschepen, die toegang moeten verschaffen voor grote jachten voor de rijken der aarde, die in Makkum gebouwd worden. Toch zijn er beperkingen. We mogen niet binnen de vele windmolens laveren, die de mensheid van de nodige energie voorzien. Laat u niet ontmoedigen door deze begrenzing. Kijk omhoog naar de wolkenformaties van dreiging, maar ook de zon, die een doorgang probeert te forceren. Luister naar het zacht ruizen van de wind en laat de haren wapperen. Onthaast. Kom tot uzelf en snuif de fresh air op. Laat u gaan in uw fantasieën. Verwen u in dromenland. Geniet met volle teugen.  De ure is aangebroken om uw voet in de andere wereld te zetten.

Kom aan boord van de klipperaak uit Lemmer en de kapitein, eigenaar  Christiaan Huisman zal u persoonlijk  verwelkomen. Via een lange, houten steiger ligt aan het uiterste puntje de klipperaak. Daar naar toe lopend, zien we aan de rechterzijde Hotel Prins, de leugenbolle waar het Makkumer  nieuws wordt doorverteld, terwijl vroeger daar de vis werd verhandeld. Vervolgens het voormalige politiebureau, wat hoog op de dijk staat en als we dan ons hoofd 180 graden draaien, dan vullen de grote loodsen van Feadship ons netvlies. Ook een groot jacht ligt in de 2^de haven. Deze is geconfisqueerd van een Russische eigenaar en wordt openbaar verkocht voor ongeveer 150 miljoen euro. Het geld gaat naar Oekraïne om de oorlog met Rusland te financieren. We bereiken de “ZEESTER”, een 34 meter lange klipperaak. Deze was eerst 8 meter korter, maar zoals een zeester regeneratieve eigenschappen bezit, zo is dit oorspronkelijke binnenvaartschip van staal in het midden verlengd  en gegroeid en geschikt gemaakt voor dagtochten voor 32 personen (schooluitjes met jongeren die de bookers van de toekomst zijn, familiefeestjes etc.), die voor allen in het ruim een plaats biedt met een keuken om de inwendige mens te verzorgen. Voor de meerdaagse reizen is er voldoende comfort om te douchen, te slapen en te toiletteren. Deze stalen 2 master werd in 1913 gebouwd met een platte bodem, een gaffeltuig en 2 zwaarden aan weerszijden. Met 350 meter zeiloppervlak wat met een hijsploeg met de hand moet worden opgetuigd o.l.v. Lucas, de Pool, werden de sterken onder ons aan het werk gezet. Gelukkig met de deskundigheid van Ype, die, zoals we weten altijd zijn knopen telt, werd alles goed vastgezet. In 1930 werd het vaartuig gemotoriseerd, welke later nog vervangen is, om aan de emissie eisen te voldoen, door een DAF motor uit een bus, om dan uiteindelijk tot de bruine vloot toegelaten te worden.
Wij dalen af in het ruim, waar we worden getrakteerd op koffie en oranjekoek door (pleeg)vader Cees Folmer van de schipper Christiaan. Christiaan, afgestudeerd in technische natuurkunde in Groningen, kwam tot het inzicht om nooit voor een baas te werken en koos voor het ruime sop. Hij bracht dit onder de aandacht van zijn liefdevolle vader, die op marktplaats deze boot vond, waarvan de eigenaar een luchtmachtpiloot was en Cees toevallig daar ook werkte. De reden dat de piloot de boot wou verhandelen was dat deze niet kon navigeren!  Gelukkig is Christiaan in het bezit van het  groot vaarbewijs. Tijdens de koffie hield Sjouke een lezing over het boekingskantoor, waarbij de schippers zich kunnen aansluiten. Van een ongestructureerd verleden naar een coöperatieve instelling met een kantoor, waarin de vraag in de markt en de schippers elkaar treffen. De eigengereide, vrijgevochten schippers, bevlogen met veel  idealisme, daar moet wel een verdienmodel tegenover staan. Het kantoor, de Frisian Sailing Company vraagt, per booking,  hiervoor  op transparante wijze een commissie, zodat de investering, het onderhoud, de diesel voor verwarming en motor, de liggelden (Terschelling 150 per dag, Urk 32), de brug- en sluis provisies, betaald kunnen worden. De markt van de bruine vloot  omvat 500 schepen, waarvan een deel van de schippers op leeftijd zijn, maar aan wie ga je het verkopen. De bank vraagt: “wat verdien je?” , met als gevolg, krimp van het aantal schepen, doordat ze tot woonschip getransformeerd worden. Voor 2 a 3 ton, wat 2,3 keer de jaaromzet is, heb je een huis op water, maar nog geen ligplaats, hetgeen ook een groot probleem vormt en waarvoor een geldbedrag van 2 ton moet worden afgerekend, inclusief het steigertje. Lig je parallel naast elkaar dan moet je op de koop toe accepteren dat iedereen bij jou over de boot loopt, vandaar de rubberen matten op het voordek.

Eindelijk. De trossen los, we kiezen het ruime sop. Langzaam verdwijnt het silhouet van Makkum. Het weer is wisselvallig, met windvlagen, regenbuien, maar ook het zonnetje wil doorbreken.  De zeilen worden gehesen.  De lunch wordt in de buitenlucht genuttigd, terwijl de soep benedendeks wordt opgediend. Luidkeels wordt “My Bonny is over the ocean” onder de muzikale begeleiding uit de mobiel van Jos  over de stille wateren uitgespreid. Onze zeebenen worden op de proef gesteld door de soms stevige rukwinden, wat het schip met volledige tuigage duidelijk uit balans brengt.

Geen zeeziekte onder de opvarenden met hangende personen over de reling, maar wel een bloedende vinger van Durk, die zorgvuldig door de EHBO is verzorgd. Gesprekken over vakanties naar verre oorden, o.a. naar onze antipoden in Nieuw Zeeland met een fotoreportage opgeleukt, maar ook diepgaande conversaties over b.v.  het samengestelde gezin van Cees F.  Verre vergezichten met een eindeloze horizon met uitlopers van donkere wolken. Rustig kabbelen we dan weer over het natte zilt om af te stevenen op de vele windmolens, die voor onze duurzame energievoorziening dienen. De tijd tikt door. De stuurman op het achterdek geeft een duidelijk hoorbaar commando, dat hij van richting gaat veranderen. Hij gooit het roer om. De grote zeilen  schieten over het dek naar de andere kant. Gijpen kan gevaar opleveren. We gaan weer richting het startpunt.  

De zeilen worden gestreken en op motorkracht zien we Makkum langzaam op ons afkomen. Opdat het werkzame deel voor ons erop zit, drinken we tot slot een biertje in het ruim waar Berend SanteMAMMA! i.t.t. het lied EuroPAPA van Joost Klein (gediskwalificeerd! door…?…), de kwaliteiten van de bemanning prees onder luid applaus van de aanwezigen. Geen boe geroep.  Zelfs de scheepshond Ollie kwispelde.  Douze points, de maximale score, voor de behouden vaart.

Verslag: Oege Hoekstra.

Via het boekingsbedrijf De kapitein, schipper, eigenaar  en instructies